Hoe kun je als OR wèl invloed uitoefenen op het beleid

In het voorgesprek van een training vraagt een Ondernemingsraad aan mij, als hun trainer/adviseur, hoe de OR meer invloed kan krijgen op het beleid van de organisatie. De OR heeft het gevoel dat hij steeds achter de besluitvorming aanloopt. Advies- en instemmingsaanvragen komen te laat binnen of worden helemaal niet ingediend. De helft van de OR heeft al de conclusie getrokken dat als de OR opnieuw gepasseerd wordt hij naar de rechter moet stappen.

Op mijn vraag: “Wat bereiken jullie daarmee en wat hadden jullie als OR willen adviseren en is eenieder van jullie het daarmee eens?” wordt het angstvallig stil. In het gesprek dat volgt discussiëren we over of het belangrijk is of een OR meer of minder invloed heeft op het beleid. De conclusie is dat de advies- of instemmingsaanvraag niet het belangrijkste is omdat de OR niet alleen afhankelijk van de bestuurder is. 

Wil de OR wèl echt invloed uitoefenen op het beleid in de organisatie dan moet hij hard aan de slag met volgende zaken: 

Het ontwikkelen van een eigen visie 

op de rol die de OR wil spelen en de taken die hij wil uitvoeren binnen de organisatie. Daarnaast dient hij over een eigen visie op het beleid van de organisatie te beschikken. Zonder een goed onderbouwd verhaal en een mening over de organisatie kan de OR in feite niet in gesprek met een bestuurder.

Het vergaren van kennis van zaken
over de wet en regelgeving alsmede inhoudelijk kennis over de onderwerpen die besproken worden in de overlegvergadering.   

De OR moet begrijpen hoe strategisch beleid en beleidskeuzes tot stand komen. Om mee te denken met een bestuurder zal de OR ook het standpunt van de bestuurder moeten kunnen begrijpen. OR en bestuurder blijven anders ervaren dat zij langs elkaar heen praten.

Het organiseren van de achterban 

en het inventariseren van haar standpunten. Als de OR zijn standpunt niet baseert op de visie en behoeften van de achterban maakt dit standpunt niet veel indruk. De bestuurder moet overtuigd zijn dat de OR zijn collega’s serieus neemt en ze vertegenwoordigt.

Zorgen dat hij op de hoogte is van de invloed momenten in de beleidsvorming 

en zo mogelijk bij de bespreking van onderwerpen aansluiten bij de beleidscyclus in de organisatie. Door afspraken te maken in de algemene gang van zakenvergadering met de bestuurder voorkom je dat je als OR achter besluiten aanloopt. Soms is meedoen in een projectgroep veel effectiever dan welke adviesaanvraag ook. 

Het in kaart brengen van de formele en informele macht

binnen de organisatie, zodat de OR inzicht krijgt in hoe deze macht de beleidsvorming beïnvloedt. De OR kan deze beïnvloeding gebruiken bij het bepalen van zijn strategie. Hij kan bijvoorbeeld in gesprek gaan met informele machthebbers die nooit in de overlegvergadering komen.  

Het onderhouden van netwerk & contacten
binnen en buiten de organisatie om informatie te verzamelen, naast de informatie die de OR van de bestuurder krijgt. Met een goed netwerk kan de OR meningen peilen en signalen oppikken. Door het onderhouden van de juiste contacten kan de OR opvattingen beïnvloeden en nieuwe ideeën opdoen. De beïnvloeding van het beleid gebeurt voor een groot deel buiten de overlegvergadering.

Het hebben van Lef en vertrouwen
in de standpunten die de OR inneemt. Een OR die niet in zichzelf gelooft, wordt ook door een ander niet geloofd en heeft daardoor ook weinig invloed. De OR moet het lef hebben om voor zijn standpunt uit en op te komen en daarover te onderhandelen. Voor wat hoort wat: de bestuurder ontvangt een positief advies en de OR harde afspraken over [vul maar in].   

Een team vormen

om krachtig als groep zijn standpunt te kunnen verwoorden in de overlegvergadering. De OR heeft zijn team ook nodig om gebruik te maken van elkaars kennis. Samen sta je sterker.

Beschikken over strategisch inzicht
om bewuste keuzes te maken over hoe hij onderwerpen kan bespreken en beïnvloeden. De OR stelt vast op welk moment in de besluitvorming de OR betrokken wil worden en maakt keuzes of de OR werkt met preadviezen en wanneer er onderhandeld wordt. 

Focus baseren op zijn visie
en prioriteiten stellen en zich niet laten verleiden tot lange agenda’s met agendapunten die in elke vergadering terugkomen. Bij de afhandeling van onderwerpen gaat het om kwaliteit en niet om de kwantiteit. 

Om invloed te hebben op het beleid in de organisatie moet de OR dus hoe dan ook zelf aan de slag!

Heeft uw OR zijn zaken helder en goed op orde? Of kunt u nog advies gebruiken over hoe bovenstaande vereisten kunnen worden verstevigd of verscherpt? Neem dan contact met ons op. Wij denken graag met u mee. 

Bekijk het complete aanbod van modules die wij altijd op maat voor jouw organisatie samenstellen. 

Over Myra 

Elke dag ben ik samen met mensen op zoek naar hun kracht en talent. Als trainer en coach ervaar ik dat mensen vaak de oorzaak van problemen of vraagstukken buiten zichzelf leggen. Zij hebben de overtuiging dat de oplossing van een ander hoort te komen. Dat is niet mijn uitgangspunt. Door een goede vraagstelling laat ik iemand zien en ervaren dat hij of zij  de regie heeft over zichzelf, hoe je invloed uitoefent op anderen en hoe je die regie kunt richten op datgene wat je maar wilt. 

m.witpen@odyssee-groep.nl 
06-51598064